ادبِ تسلیت‌گویی

این که انسان وسط قرائت قرآن، بلند شود  و با صدای بلند بازماندگان میت را تسلی بدهد، کار درستی نیست.

درستش آن است که وقتی وارد مجلس ترحیم می‌شود و می‌بیند کسی با صدای بلند قرآن می‌خواند در جایی از مجلس بنشیند و به  قرائت قرآن گوش دهد و وقتی قرآن تمام شد، حمد و سوره‌ای خوانده و به بازماندگان تسلیت بگوید. مگر نه این است که خداوند می‌فرماید: 

«و هرگاه قرآن خوانده شود، به آن گوش فرا دهید و ساکت شوید، باشد که مورد رحمت قرار گیرید». 

سوره‌ی اعراف، آیه ۲۰۴

قرض به شرط زیادی

در بین عموم مرسوم شده که در هنگام اجاره‌ی منزل مبلغی تحت عنوان «رهن» به صاحب‌خانه مى‌پردازند و در ضمن معامله شرط می‌کنند که از خانه، مجاناً استفاده کنند، اگر چه این روش رایج شده ولی این، کار نادرستی است؛ زیرا این از مصادیق قرض به شرط زیادی (ربا) است و زیاده همان استفاده از خانه به صورت مجانی می‌باشد.

راه درست آن، این است که صاحب‌خانه، خانه را به مبلغی اجاره دهد و در ضمن شرط کند که مبلغی معینی به عنوان قرض الحسنه به او داده شود و مستأجر قبول کند.

اجوبة الاستفتائات آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، استفتائات جدید بخش اجاره

بهانه‌ی قطع رحم

به بهانه‌ی این‌که فلان فامیلش اهل فلان کارهاست؛ یعنی کارهای ناشایست و ناپسند. ارتباطش را با او کاملاً قطع کرده است. باید بداند قطع رحم به هر بهانه‌ای حتی با این افراد مردود است مگر این‌که بداند ترک معاشرت با او موقتاً موجب خودداری او از ارتکاب معصیت می‌شود که در این صورت به عنوان نهی از منکر،  قطع رحم واجب می‌گردد.

رساله آموزشی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای ج۲، ص۲۸۴

فروش اقساطی

رفته از بانک، تسهیلات خرید لوازم خانگی گرفته و از طرف بانک وکیل شده که کالای خانگی را به طور نقد برای بانک بخرد و بلافاصله از طرف بانک به خودش به صورت اقساطی و با لحاظ سود بانکی بفروشد و فاکتور آن را به بانک ارائه دهد. اگر این مراحل را انجام دهد؛ یعنی ابتدا کالا را برای بانک بخرد سپس از طرف بانک به خودش بفروشد، قرارداد از نظر شرعی اشکال نخواهد داشت. توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص ۹۴۰، س ۱۹۳۵. 

میتِ وصیت نکرده

انسان ثروتمندی بوده و برای خودش بروبیایی داشته، اطرافیانش برای حفظ آبرویش هم که شده سنگ تمام می‌گذارند و مراسم تدفین و ترحیم را به بهترین شکل برگزار می‌کنند. باید بدانند چون میت بچه‌ی کوچک (صغیر) دارد و وصیّتی هم نداشته که با آن وصیت، یک سوم اموالش را برای خودش اختصاص دهد؛ بنابراین اطرافیان میت، فقط کفن و چیزهای دیگری را که از واجبات دفن است می‌توانند از اموال میت بردارند. توضیح المسائل امام خمینی، م۵۷۵. 

شرکت در مجلسِ حرام

در مجلس بِزن‌وبکوب و بِرَقص شرکت می‌کند و شرکتش، مستلزم کار حرامی مانند رقص، نگاه حرام و غیره نیست‏. باید بداند که اگر شرکت در این مجلس به‌منزله‌ی تأیید کار حرام دیگران باشد، نباید شرکت کند. اجوبة الاستفتائات آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، س۱۱۶۷

خواب بین الطلوعین

پای منبر آخوندها شنیده که خواب پیش از طلوع خورشید (بین الطلوعین) باعث فقر و پریشانی امور می‌شود. به همین دلیل همیشه بین الطلوعین را بیدار است و مغازه‌اش را باز می‌کند. اما ای کاش این کار را نکند؛ چرا که بین الطلوعین معامله کردن کراهت داردتوضیح المسائل امام خمینی، م۲۰۵۴

کم فروشی

فروشنده‌ها معمولاً سعی می‌کنند موقع کشیدن جنس با ترازو، کمی سنگین‌تر بکشند تا خیالشان راحت بشود که به مشتری کم نداده باشند. اما کم‌فروشی فقط با ترازو نیست، هر چه حق مردم باشد و داده نشود یعنی کم فروشی. حالا می‌خواهد جنس باشد یا تعمیر ماشین و وسایل خانه، یا تدریس و آموزش، یا پاسخگویی به مراجعین در ادارات، در همه‌ی اینها باید به بهترین شکل کار را انجام داد و نگذاشت. 

پیمانه و وزن را کامل بدهید و اموال مردم را کم ندهید. سوره‌یاعراف، آیه‌ی ۸۵.

محمد بیستونی، قرآن خودمونی، ص۲۷ یا اندکی نغییر و تصرف

آهنگ مشکوک

انسان متدینی هست و می‌داند گوش دادن به غنا یا موسیقی لهوی مناسب با مجالس معصیت، جایز نیست؛ بنابراین وقتی راننده‌ی تاکسی یا اتوبوس ضبط را روشن می‌کند در صورتی که موسیقی در حال پخش حرام باشد، باید نهی‌ازمنکر کند و الّا جایز نیست نهی کند؛ زیرا شرط اول امر به معروف و نهی از منکر، علم به معروف و منکر است؛ یعنی امر و نهی‌ کننده باید معروف و منکر را بشناسد و در غیر این صورت موظف نیست امر به معروف و نهی از منکر کند، بلکه نباید چنین کاری بکند.

امام خمینی: توضیح المسائل، م٢٧٩١. امام خامنه‌ای: اجوبة‌الاستفتائات، س ۱۰۶۷و  ۱۱۳۹

روسری رنگی

برخی خانم‌ها برای این که دیگران را به حجاب تشویق کنند و این مطلب را بفهمانند که حجاب فقط در پوشش مشکی نیست، از روسری رنگی، ساق رنگی و کفش رنگی و مانند آن استفاده می‌کنند. باید این خانمها بدانند که استفاده از لباس‌های رنگی فى‏‌نفسه اشکال ندارد به‌شرطى که منجر به جلب توجه نامحرم یا انگشت‌نما شدن و ترتّب مفسده نشود. البته تشیخص آن به عهده‌ی شخص و جامعه است.

امام خامنه‌ای: آرایشگران، ص۸۷، س۱۳۰

عوارض اتوبان

عوارض اتوبان هم از جمله پول‌های قانونی است که ماشین‌هایی که در آن مسیر تردد می‌کنند باید پرداخت کنند. هر چند که در ورودی و خروجی بزرگراه‌ها تصریح شده است که جریمه‌ی پرداخت نکردن عوارض اتوبان، ۲۰ هزار تومان است. اما این همه‌ی ماجرا نیست؛ چرا که از آن جا که طبق مقررات برای این آمدوشد باید هزینه پرداخت کرد، اگر کسی عبور کرد و این کار را انجام نداد بدهکار بوده و ضامن است. پس گمان نکند که چند تومانی سود کرده که کار غیرشرعی سود ندارد.
پایگاه زلال احکام، مجله‌ی خانه‌ی خوبان، ش۸۳، ص۲۵

انگشترِِ چشمگیر

حتماً می‌دانید که خانم‌ها باید زینت و زیورشان را از نامحرم بپوشانند؛ یعنی نباید نامحرم، النگو، دست‌بند و انگشترشان را ببیند و متأسفانه این یکی از احکامی است که غالباً بانوان محترم به آن توجه نمی‌کنند؛ البته انگشتر ساده‌ای که چشمگیر نیست، نیازی به پوشاندن ندارد. و فرقی نمی‌کند که مربوط به ازدواجش (مثلاً انگشتر ازدواج) بوده یا خودش تهیه کرده و یا هدیه گرفته است.

امام خمینی و امام خامنه‌ای: احکام پوشش بانوان، ص۸۰ و ۷۸ و ۷۹.